Các bố mẹ và thầy cô đang có trẻ bắt đầu làm quen với ngôn ngữ thứ 2 hẳn sẽ rất *điên đầu* khi mình đã cho trẻ “tắm ngôn ngữ” cả ngày, rồi tốn công tốn sức tổ chức rất nhiều hoạt động để kích thích trẻ… Vậy mà trẻ vẫn im bặt, chẳng thấy có dấu hiệu gì của việc bật ra dù chỉ một từ. Vậy điều gì đang xảy ra với trẻ, và chúng ta cần làm gì tiếp theo để tình trạng này được cải thiện?
Trước tiên, bố mẹ và thầy cô cứ bình tĩnh, vì những dấu hiệu trên cho thấy trẻ đang trải qua một giai đoạn quan trọng mà ai trong chúng ta cũng gặp phải trong quá trình đắc thụ ngôn ngữ mới – chính là “Silent Period” (hay còn gọi là Silent Phase/ Nonverbal Period – giai đoạn mà trẻ nhận ra ngôn ngữ thứ nhất của mình không thể sử dụng được tại thời điểm này, môi trường này, nhưng lại chưa được nạp đủ đầu vào ngôn ngữ thứ hai để có thể nói được).
Tuy biết đó là một giai đoạn cần thiết và sẽ kết thúc, nhưng nếu trẻ cứ lặng thinh, không nói ra, hay không phản xạ gì, thì làm sao để bố mẹ & thầy cô biết là trong con đang có sự thay đổi? Hôm nay cô Uyên sẽ chia sẻ với bố mẹ & thầy cô một số tips mà các thầy cô của BB đã và đang thực hiện để hỗ trợ con được tốt nhất trong giai đoạn này nhé!
#1. Cung cấp ngôn ngữ đầu vào đúng cách
Khi mới làm quen với ngôn ngữ mới, trẻ sẽ đi từ việc hiểu một số từ/cụm từ quan trọng, do đó cách phù hợp để cung cấp đầu vào ngôn ngữ là nói chậm hơn một chút, nhấn mạnh những từ key words và đưa ra các yêu cầu ngắn gọn, rõ ràng, chính xác để trẻ dễ dàng hiểu và thực hiện.
Bố mẹ & thầy cô có thể cung cấp ngôn ngữ bằng nhiều cách: vẽ hình minh hoạ, dùng đồ vật thật, làm các hành động… miễn sao là chính xác và dễ hiểu với trẻ.
#2. Tạm thời ngó lơ một số lỗi mà trẻ có thể mắc
Chủ động phát hiện ra các lỗi khi trẻ sử dụng ngôn ngữ mới là cần thiết, nhưng giai đoạn Silent Period là chưa phù hợp để chỉ ra lỗi sai và yêu cầu trẻ phải sửa ngay lập tức. Việc thầy cô và bố mẹ cần làm lúc này là nhắc lại rõ ràng và chính xác.
Ví dụ: mẹ hỏi “What is this?”
con đáp “Apple”
Mẹ nhắc lại “Ah, this is an apple.”
Và lặp lại nếu con mắc các lỗi tương tự trong tương lai nhé.
#3. Đặt ra kỳ vọng phù hợp
Trong suốt giai đoạn này, hẳn bố mẹ & thầy cô rất sốt ruột không biết con có đang thật sự hiểu những gì con nghe hay không bằng cách đặt ra các câu hỏi. Những câu hỏi mà bố mẹ & thầy cô có thể đưa ra nên là những câu hỏi đóng, để trẻ dễ dàng trả lời “yes/no”, hay nếu trẻ chưa sẵn sàng để nói thì việc đáp lại bằng hành động như chỉ vào hình, tìm đồ vật tương ứng, cô nói – trẻ làm… cũng rất đáng được ghi nhận. Luôn khen ngợi những nỗ lực của trẻ dù là nhỏ nhất là cần thiết để trẻ được cảm thấy thoải mái, giảm căng thẳng và khuyến khích trẻ thể hiện nhiều hơn.
Trong lớp học của các cô ở giai đoạn Silent Period, mỗi khi kể chuyện sẽ thường lồng ghép các hành động mà các con có thể cùng thực hiện để đảm bảo trẻ có thể hiểu những gì được nghe.
#4. Tạo môi trường tương tác phù hợp
Đặt trẻ trong môi trường phù hợp về độ tuổi, trình độ ngôn ngữ và đảm bảo tất cả trẻ đều được yêu cầu sử dụng chung một ngôn ngữ đích là vô cùng cần thiết để các con được kích thích tư duy, cảm thấy thoải mái và sẵn sàng nói mà không sợ bị chê cười, đánh giá. Việc ghép cặp trẻ hơi chậm nói một chút với những bạn đã có thể nói nhanh hơn sẽ là một cách tuyệt vời để trẻ được học từ bạn và được “hích” để nói ra đó.
#5. Kiên nhẫn, kiên nhẫn và cực kì kiên nhẫn
Những từ đầu tiên mà mỗi chúng ta nói có thể giống và cũng có thể khác nhau, tuy nhiên có một điều chắc chắn đó là bố mẹ chúng ta đã phải kiên nhẫn nhắc đi nhắc lại những từ đơn giản đó rất nhiều lần cho tới khi chúng ta sẵn sàng nói ra. Mặc dù trẻ có thể chưa phản ứng lại với những điều bố mẹ và thầy cô nói, nhưng trẻ sẽ hấp thụ những ngôn ngữ đó, hiểu và mở rộng vốn từ vựng theo cách mà chính bố mẹ và thầy cô cũng không ngờ được. Đây cũng là yếu tố quan trọng để giúp trẻ vượt qua giai đoạn Silent Period.
Rất mong bài viết này tiếp thêm động lực cho bố mẹ và thầy cô tiếp tục đồng hành cùng con trong quá trình đắc thụ ngôn ngữ mới.
